İran'dan Mekke anlaşmasına dikkat çeken yorum: ABD'nin rolü zayıflıyor

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, İran basınında da geniş yer buldu. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'ne bağlı resmi yayın organı Nournews, söz konusu anlaşmanın bölgesel güvenlik denklemine etkilerini inceleyen bir analiz yayımladı.

ABD'YE OLAN GÜVENLİK BAĞIMLILIĞI AZALIYOR

Nournews tarafından yayımlanan analizde, anlaşmanın temel hedeflerine ve arka planına dikkat çekildi. Üç ülke arasında gerçekleşen bu iş birliğinin, bölgesel aktörlerin ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını azaltma ve kendi iç dinamiklerine yönelme çabasının bir göstergesi olduğu belirtildi.

Haberde, bu adımın daha önce Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır ve Türkiye dışişleri bakanlarının katılımıyla Amman'da yapılan dörtlü toplantının devamı niteliğinde olduğu ifade edildi. Stratejik su yollarının güvenliğinin de masaya yatırıldığı bu sürecin, ABD'nin bölgedeki güvenilirliğine dair artan şüphelerden kaynaklandığı vurgulandı.

YENİ BÖLGESEL GÜVENLİK DÜZENİ

İran merkezli analize göre, bölgesel güvenlik anlaşmalarına doğru yaşanan bu yönelim, ABD'nin Batı Asya'daki konumunun kademeli olarak zayıfladığına işaret ediyor. Haberde, bölge ülkelerinin atmış olduğu bu adımların öne çıkan sonuçları şu şekilde sıralandı:

ABD'nin bölgesel güvenliği tek başına şekillendiren belirleyici aktör olma rolü giderek zayıflıyor.

Ülkeler, dışa bağımlı olmak yerine kendi yerel ve bölgesel güvenlik mekanizmalarını geliştirmeye odaklanıyor.

Atılan bu adımlar, yeni ve dış müdahalelerden bağımsız bir bölgesel düzenin temelini oluşturuyor.

İSRAİL'İN BÖLGESEL HESAPLARINA ETKİSİ

Üç ülke arasındaki savunma paktının, salt askeri bir anlaşmanın ötesinde bölgesel dengeleri etkileyecek bir amaca hizmet ettiği ifade edildi.

Nournews değerlendirmesinde, oluşturulan bu güvenlik çerçevesinin, İsrail'in Türkiye ve Pakistan dahil olmak üzere bölgedeki İslam ülkelerini istikrarsızlaştırma hesaplarını bozabileceği ve karmaşıklaştıracağı belirtildi. Ayrıca Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel bağımsızlık yolunda ilerlemesinin, yerel güvenliği güçlendirmek adına önemli bir fırsat sunduğu kaydedildi.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, dün Mekke'de ülkeleri arasındaki "Ortak Savunma Anlaşması"na imza atmıştı.

Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.