İran Savaşı'nın birinci ayı: Savaşın seyrinde neler yaşandı?

Savaş, 28 Şubat sabahı, saat 09.30'da başladı. Tahran, Kum, Kirmanşah, İsfahan ve Kerec'ten saldırı haberleri gelmeye başladı. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in savaş makinesi harekete geçmişti.

Trump, Amerikalıların "Destansı Öfke" adını verdiği harekatı, sosyal medya hesabından paylaştığı sekiz dakikalık bir videoyla duyurdu. "Barış Başkanı" söylemiyle yeniden seçilen Trump, İran'a savaş açarak dış politikadaki en büyük kumarına soyundu.

"Diplomatik çözümü" dilinden düşürmeyen Amerikan Başkanı, İsrail'le birlikte İran'a bomba yağdırmaya başladı.

SAVAŞ KATLİAMLA BAŞLADI

Ülkenin güneyindeki Minab kentinde kız çocuklarının gittiği bir ilkokula Tomahawk füzesi isabet etti.

Saldırıda, büyük çoğunluğu çocuk en az 175 sivil yaşamını yitirdi.

Aynı gün Lamerd'de bu kez bir spor salonu vuruldu. Bu saldırının da kurbanı, 10'lu yaşlarda 20 kız çocuğu oldu.

İLK GÜN İRAN'IN LİDER KADROSU VURULDU

Saldırının açılış salvosunun, İran'ın hem asker hem sivil lider kadrosunu hedef aldığı çok geçmeden ortaya çıktı. Hem dini lideri Ali Hamaney'e hem rejimin pek çok kurumuna ev sahipliği yapan Tahran'daki "Liderlik Evi" vurulmuştu. Hamaney'in öldüğünü yine Trump sosyal medya üzerinden duyurdu.

Aynı saldırıda Savunma Konseyi Başkanı Ali Şemhani, Savunma Bakanı Ali Nasırzade, Genelkurmay Başkanı Abdurrahman Musevi ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur da öldü. Trump, ilk gün rejimin üst düzey 43 yetkilisinin öldürüldüğünü açıkladı.

Tahran, aynı gün misillemelere başladı. Hedefinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Körfez ülkelerindeki askeri üsleri vardı. İlk saldırı haberi, Amerikan 5'inci filosuna ev sahipliği yapan Bahreyn'in başkenti Manama'ydı.

5'inci filonun hizmet merkezi vuruldu.

Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Umman ve Ürdün de İran misillemelerinin hedefindeydi. 1 Mart'ta Suudi Arabistan'da Prens Sultan hava üssü ve Kuveyt'te sivil bir limanda bulunan operasyon merkezi vurdu. Saldırılarda 6 Amerikan askeri öldü.

Savaşın tarafı İsrail de İran'ın hedefinde. İsrail'de ilk can kaybı 1 Mart'ta yaşandı. Güne füze salvosuyla uyanın Tel Aviv'de bir mahallede ağır hasar meydana geldi. Bir kadın öldü.

İsrail, 2 Mart'ta yeni bir cephe açtı. Lübnan'da Hizbullah hedeflerini vurmaya başladı. Başkent Beyrut'un yanı sıra Trablusşam, Sur, Sayda, Nebatiye ve Baalbek de yoğun bombardıman altına alındı. Savaşta, İran'dan sonra en çok kaybı Lübnan'da.

İran 2 Mart'ta, Kıbrıs adasının güneyinde İngiltere'ye ait Ağrotur hava üssünü hedef aldı. Kamikaze dronla hedef alınan üssün pisti hafif hasar gördü.

TÜRKİYE'YE YÖNELEN ÜÇ FÜZE VURULDU

4 Mart'ta İran'dan ateşlenip Türk hava sahasına yönelen balistik füze NATO'nun müdahalesiyle engellendi.

Bir gün sonra İran'dan Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesine dron atıldı. Türkiye, 9 ve 13 Mart'ta yine Türk Hava Sahası'na yönelen İran füzelerinin engellendiğini açıkladı.

İRAN'DA PETROL TESİSİ VURULDU

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, savaşın ilk haftasında İran'da 3 binden fazla hedefi vurdu. Devrim Muhafızları'nın karargahı, hava savunma sistemleri, füze üsleri, donanma gemileri hedef alındı.

4 Mart'ta Amerika Birleşik Devletleri, Sri Lanka açıklarında bir İran savaş gemisini vurdu. Denizaltıdan torpidoyla vurulan gemi battı, en az 104 denizci öldü.

İran ise Hürmüz Boğazı'ndaki tankerleri hedef aldı. Devrim Muhafızları'nın dron saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı fiilen kapandı.

8 Mart'ta saldırılar, enerji altyapısına yöneldi. İsrail'in Tahran'de petrol depolama tesislerini vurulması, savaşı yeni bir boyuta taşıdı. Tesislerde büyük yangınlar çıktı, başkent toksik duman ve yağmura maruz kaldı.

İRAN'IN YENİ DİNİ LİDERİ SEÇİLDİ

Uzmanlar Konseyi Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i yeni dini lider seçti. Hamaney'in liderliği 8 Mart'ta ilan edildi.

Mücteba Hamaney ilk mesajını 12 Mart'ta verdi. Hamaney, devlet televizyonunda okunan yazılı mesajında, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını söyledi. Bölge ülkelerine topraklarındaki Amerikan üslerini acil olarak kapatmaları çağrısı yaptı. İntikam mesajı verdi.

Yeni dini lider seçilse de siyasi yetkilinin Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'de olduğu söyleniyordu. 17 Mart'ta Laricani de Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail'in saldırısının hedefi oldu.

Devrim Muhafızları'na bağlı Besic Gücü Komutanı Gulam Rıza Süleymani ve İstihbarat Bakanı İsmail Hatib de Laricani'nin peşisıra öldürüldü. Bir hafta sonra Laricani'nin stratejik karar alma sorumluluğunu Meclis Başkanı Galibaf'ın üstlendiği iddia edildi.

18 MART'TA YENİ BİR EŞİK AŞILDI

18 Mart'ta yeni bir eşik aşıldı. İsrail, İran'ın Asuliye kentinde, Güney Pars sahasından çıkartılan doğalgazın işlendiği dört tesisi dronla vurdu.

Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde beş kilit enerji tesisine saldırdı. Füze saldırısında, Katar'ın enerji sektörünün kalbi Ras Laffan'da ağır hasar meydana geldi. Katar petrol şirketi, 19 Mart'ta, LNG tesisinin yeniden saldırıya uğradığını duyurdu.

İran'ın İsrail'e yönelik en büyük saldırısı 22 Mart'ta gerçekleşti. İsrail'in güneyinde nükleer araştırma merkezine ev sahipliği yapan Dimona ve Arad kentleri füzeyle vuruldu. Yerleşim yerlerine isabet eden füzeler büyük yıkıma yol açtı. Saldırılarda bir kişi öldü, 160 kişi yaralandı.

PETROL FİYATLARI

ABD ve İsrail savaşın 15'inci gününde, İran petrolünün yüzde 90'ının geçtiği Hark Adası'nı bombaladı. ABD'nin adaya asker çıkarması planları da konuşulurken Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması dünya petrol piyasalarını iyiden iyiye sarstı.

Tahran, küresel enerjinin yaklaşık beşte birinin aktığı dar su yolunu kapattığı için petrol fiyatları çatışmanın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 40 artış gösterdi.

"TRUMP BOĞAZI"

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapalı olduğunu belirterek boğazdan yapılacak her türlü gemi geçişinin sert karşılık bulacağını açıkladı.

Aynı gün Amerikan Başkanı ise Hürmüz Boğazı'nı "Trump Boğazı" diye adlandırdı. “Trump Boğazı’nı açmaları gerekiyor, yani Hürmüz’ü. Affedersiniz, ne korkunç bir hata!” diyen Trump, medyanın bu ifadeye yükleneceğini söyledi ancak ardından “bende pek kaza olmaz” diye ekledi.

28 günü geride bırakan savaşta ABD ve İsrail, İran'ın enerji ve sanayi altyapısı ile Tahran'daki bazı hedefleri vurmaya devam ediyor.

İran ise hem İsrail'e hem de bölge ülkelerindeki bazı hedeflere füze ve kamikaze dronlarla misilleme saldırılarını sürdürüyor. İran son olarak gece saatlerinde Tel Aviv ve Suudi Arabistan'daki ABD üssünü hedef aldı.

İran'ın Tel Aviv'e çok başlıklı füze ile yaptığı saldırıda, 6 bölgeye füze ve şarapneller düştü. 1 kişi öldü.

Suudi Arabistan'daki ABD karargahının bulunduğu Prens Sultan Hava Üssü'ne yönelik saldırıda ikisi ağır olmak üzere 12 Amerikan askeri yaralandı. Misillemede birden çok ABD yakıt ikmal uçağının da hasar gördüğü aktarıldı.