480 milyon kilometrelik yolculuk bitti! "Perseverence" Kızıl Gezegen'e indi

480 milyon kilometrelik yolculuk bitti. NASA'nın Mars kaşifi “Perseverence" Kızıl Gezegen'e indi. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) Temmuz 2020'de Mars'a gönderdiği Perseverance (Azim) adlı uzay aracı yedi aylık yolculuğunu tamamladı. NASA, mühendislik kamerasından alınan ilk fotoğrafı paylaştı.

F5HABER F5HABER

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın “Perseverance" yani "Azim" adlı Mars kaşifi Kızıl Gezegen'e indi.Paraşüt başarıyla açıldı, atmosfere giriş sorunsuz gerçekleşti.

"Perseverance" Mars zemini ile radar teması kurdu. İniş sorunsuz gerçekleşti.

NASA, mühendislik kamerasından alınan ilk fotoğrafı paylaştı.

İŞTE DAKİKA DAKİKA PERSEVERANCE'IN YOLCULUĞU

00.22 - HELİKOPTER YARIN ÇALIŞACAK

Bilim insanı Mimi Aung, Perseverance'ın kargosunda bulunan Ingenuity (Maharet) adlı helikopterin yarın çalışacağını açıkladı. Önümüzdeki 30 gün içerisinde Mars zemininden yüksek kalitede fotoğraflar sağlaması beklenen beş uçuş misyonu planlandı. Mimi Aung, "Uçabilmek (Mars'ta) uçurum gibi ulaşılması zor yerlere gidebilmemizi sağlayacak" dedi. Aung'a göre bu gelişme oyun değiştirici olacak.

00.12 - KONTROLLERİ YAPIYOR

Zemin Misyon Müdürü Jessica Samuels, Perseverance'ın şu anda iniş sonrası her şeyin işlevsel olduğundan emin olmak için kritik kontrolleri yaptığını açıkladı. Samuels, "Hepimiz çok heyecanlıyız, sabredemiyoruz" dedi.

00.10 - GELECEK MİSYONLAR İÇİN KEŞİF

NASA yetkilisi Steve Jurczyk, "Büyüleyici" açıklaması yaptı. Jurzcyk, bir uzay aracının Mars'a inmesi yolundaki zorluğun koronavirüs tedbirleri nedeniyle daha da güçleştiğini söyledi. Dünyanın izlediği operasyonun bir parçası olan Jurczyk, Perseverance'ın gelecek misyonlar için izci gibi hareket edeceğini ifade etti.

00.05 - İNİŞTEN SONRA İLK TWEET

Perseverance uzay aracının Twitter hesabından ilk paylaşım geldi. NASA'dan atılan mesajda, "Mars'ta güvendeyim. Perseverance sizi her yere götürecek" ifadesi kullanıldı.

00.01 - İLK FOTOĞRAF GELDİ

Perseverance adlı uzay aracının Mars'tan çektiği ilk fotoğraf geldi. Akabinde ikinci fotoğraf da Dünya'ya ulaştı. Kamera lenslerinin iniş nedeniyle tozlu olduğu görülüyor.

Mars'tan ilk fotoğraf

23.55 - MARS'A İNİŞ GERÇEKLEŞTİ

Perseverance hesaplandığı gibi tam olarak 23.55'te Mars'ın yüzeyine başarıyla indi. Başarılı iniş Jezero Krateri'Nden Dünya'ya gönderilen radyo mesajıyla teyit edildi. NASA kontrol merkezinden alkışlar yükseliyor.

23.48 - VE BAŞLADI

Kritik süreç başladı, Perseverance Mars atmosferine girdi.

23.20 - KISA BİLGİ

1970'lerden bu yana ABD'nin ilk kez Mars'a gönderdiği uzay aracı, Mars'a indiğinde 470 milyon km yolculuğu tamamlamış olacak.

23.12 - NASA'DAN UYARI VAR

Görev kontrol merkezinden bir hatırlatma: NASA, Perseverance'la teması kaybedebilir, fakat böyle olsa bile araç güvenle Mars zeminine inebilir.

23.00 - 7 DAKİKALIK DEHŞET İÇİN GERİ SAYIM

Her şeyin yolunda gitmesi kaydıyla Perseverance'ın Mars yüzeyine inmesiyle sonuçlanacak '7 dakikalık dehşet' süreci için geri sayım başladı. Son bir saat... Dünya'dan Mars'a radyo sinyalinin ulaşması için 11 dakika gibi bir süre gerekiyor. Bu nedenle araç inişi kendi kendine gerçekleştirilecek ve Dünya'dan insan müdahalesi olmayacak.

22.40 - ALIŞTIĞIMIZ GÖRÜNTÜLER GELMEYECEK

Dünyayı kasıp kavuran corona virüsü (koronavirüs) Perseverance'ı da etkilemiş durumda. Her şey yolunda gitse bile misyon çalışanlarının neşeyle birbirlerine sarılmalarını beklemeyin. Bugün Covid-19 tedbirleri kapsamında kontrol odasında sadece olmazsa olmaz NASA çalışanları olacak.

22.30 - ADI NEREDEN GELİYOR?

Türkçede Azim/Sebat anlamına gelen gezici aracın adı nereden geliyor? Virginia'da yaşayan 13 yaşındaki Alexander Mather adlı bir öğrenciden... Mather araca isim vermek için açılan kompozisyon yarışmasını kazandı. Kompozisyonda Mather, "Mars yolunda birçok engelle karşılaşacağız. Fakat sebat edebiliriz. Millet olarak değil insanlar olarak vazgeçmeyeceğiz" yazmıştı.

PERSEVERANCE’IN ÖZELLİKLERİ NELER?

Ortalama bir otomobil büyüklüğünde (3 metre boyunda, 2,7 metre genişliğinde, 2,2 metre yüksekliğinde) ve 1025 kilogram ağırlığında bir araç olan Perseverance “çok misyonlu radyoizitop termoelektrik jeneratör” adı verilen bir enerji kaynağı sayesinde hareket ediyor. Bu jeneratör plütonyumun radyoaktif bozunmasıyla ortaya çıkan ısı enerjisini elektriğe dönüştürerek uzay aracını hareket ettiriyor.

PERSEVERANCE NE YAPACAK?

Perseverance’ın görevi, Mars’ta eğer varsa, geçmişte yaşamış mikroskobik canlıların izini sürmek. 1970’lerde gerçekleştirilen Viking misyonlarından bu yana doğrudan “biyolojik imza” arayan ilk NASA misyonu Perseverance olacak.

Perseverance Mars’ta bulunan Jezero Krateri’ni en az 1 Mars yılı boyunca (Dünya zamanıyla yaklaşık 687 gün) boyunca inceleyecek. Ardından 2030’lı yıllarda yeniden Dünya’ya dönecek. NASA Jezero Krateri’nden elde edilecek verilerin Burdur’da bulunan Salda Gölü’nden alınan örneklerle kıyaslanacağını, Salda’nın Mars’ı daha iyi anlamamızı sağlayacağını da duyurdu.

Kaya ve toprak parçalarını toplayarak Dünya’ya gönderilmek üzere tüplere doldurup Mars yüzeyine bırakacak olan uzay aracı, aynı zamanda Kızıl Gezegen’in jeolojik yapısını inceleyerek, gelecekte Mars’a inecek astronotların, atmosferdeki karbondioksitten oksijen üretip üretemeyeceklerini test edecek. Perseverance’ın hazırladığı tüpler ise NASA ve Avrupa Uzay Ajansı tarafından 2026’da Mars’a gönderilmesi planlanan daha küçük bir araç tarafından buradan alınacak ve Dünya’ya getirilecek.

PERSEVERANCE’IN KARGOSUNDA NELER VAR?

Ingenuity (marifet, hüner): Mars’ta uçabilecek şekilde tasarlanmış ilk mini helikopter. 1,8 kilogram ağırlığındaki Ingenuity, atmosferi Dünya’nın atmosferinin yüzde 1’i yoğunlukta olan Mars’ta test uçuşları yapacak. (Atmosfer yoğunluğunun düşük olması kalkışı zorlaştıran bir faktör.) 13 megapiksellik kamerasıyla renkli fotoğraflar da çekecek olan Ingenuity’nin uçuşları Ay’ın ötesine yapılacak insanlı uzay misyonları için önemli bilgiler sağlayacak.

Mastcam-Z: Yüzeydeki mineralleri incelemek için kullanılacak gelişmiş bir kamera sistemi.

MEDA: İspanya’nın ürettiği sıcaklık, rüzgar hızı ve yönü, basınç, nem ve toz ölçümleri yapan bir sensör.

MOXIE: Astronotların Mars karbondioksitini oksijene dönüştürüp dönüştüremeyeceklerini anlamak için tasarlanmış bir deney seti.

PIXL: Kimyasal elementleri tanımlamak için bir röntgen sprektrometresi ve kaya ve toprak dokularının yakından fotoğraflarını çeken bir kamera.

RIMFAX: Norveç’in ürettiği bir yeraltı radarı. RIMFAX, yüzeyin altındaki jeolojik yapının haritasını çıkaracak.

SHERLOC: Spektrometreler, bir lazer ve bir kamera kullanarak suyun değiştirdiği organik ve mineral bazlı kalıntıları avlayacak.

SuperCam: Bir kamera, lazer ve spektrometreler kullanarak kayaları ve toprağı inceleyip organik bileşikler arayacak.

PERSEVERANCE’IN CURIOSITY’DEN FARKI NE?

Yukarıda da dediğimiz gibi Perseverance doğrudan canlı izlerini arayan bir Mars misyonu. NASA’nın 2000’lerde Kızıl Gezegen’e gönderdiği Spirit (ruh), ve Opportunity (fırsat) gibi misyonlar, Mars gezegeninin insanlar için yaşanabilir olup olmadığının anlaşılmasına odaklanıyordu. Son olarak 2012 yılında NASA’nın Mars’a gönderdiği ve o dönem çok büyük heyecan yaratan Curiosity (merak), su izleri bulmuştu.

Gale Krateri’ne iniş yapan Curiosity, birkaç yıl içinde Mars yüzeyindeki toprak ve kayaları kazarak milyarlarca yol öncesinden kalma akarsu izleri tespit etmişti. Ancak özellikle lastik sisteminde yaşanan bazı sorunlar Curiosity’nin araştırmalarına sekte vurmuştu. Perseverance tasarlanırken, Curiosity’nin yaşadığı bu zorluklardan çıkarılan dersler, yol gösterici oldu. Baş mühendis Adam Steltzner, gazetecilere yaptığı açıklamada Perseverance’ın daha sağlam lastiklerle donatıldığını açıkladı. Ayrıca Perseverance’ın “eli” diyebileceğimiz kısmı daha büyük ve ağır cisimleri daha güçlü tutabilecek bir biçimde tasarlandı. Onun dışında iki uzay aracı görünüş itibarıyla birbirine çok benziyor.

BİLİM İNSANLARI NEDEN MARS’TA CANLI İZİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYOR?

Mars bugün soğuk ve kurak bir gezegen. Atmosferi de gezegenin yüzeyini kozmik radyasyona karşı koruma konusunda çok yetersiz. Ancak milyarlarca yıl önce daha nemli ve yoğun bir atmosfere sahipti. Çamur birikintileri gibi kanıtlar, yüzeyde çok çok eski zamanlarda su olduğuna işaret ediyor. Su Dünya’daki yaşamın temeli olduğu için önemli bir gösterge.

Curiosity, ayrıca 3 milyar yaşındaki birikim kayalarda organik moleküller de keşfetmişti. Ancak bu moleküllerin bir canlı formunun kaydı mı, bir tür yiyecek mi yoksa biyolojik süreçlerle hiç alakası olmayan bir iz mi olduğu henüz net değil.

PERSEVERANCE’IN İNİŞİNİ BİZ DE TAKİP EDEBİLİR MİYİZ?

NASA'nın Mars misyonları sayfası ve YouTube kanalı üzerinden yapılacak canlı yayınlarla bütün dünya Perseverence’ın Kızıl Gezegen’e inişini anbean takip edebilecek. Perseverance’ın ayrıca @NASAPersevere şeklinde bir Twitter hesabı bulunuyor. Twitter’da #CountdowntoMars etiketiyle de paylaşımları izlemek mümkün.

MARS’A GİDEN DİĞER ÜLKELER NE AMAÇLIYOR?

Perseverance, Mars’ta kendisini yalnız hissetmeyecek. Ona Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hope (umut), adlı uzay aracıyla Çin’in Tianven-1 (cennete sorular) isimli araçları eşlik edecek. Araçların üçü de Dünya ile Mars arasındaki mesafenin en kısa olduğu andan faydalanmak için aynı dönemde yola çıktı. Diğerlerinin aksine yüzeye inmeyip yörüngeye oturan Hope’un amacı Mars’ın atmosferini inceleyerek Kızıl Gezegen’deki suya ne olduğunu anlamak. Tianven-1 bir aksilik olmadan Mars yüzeyine inebilirse, kayaların mineral yapısını inceleyip su buzu arayacak.

Kaynak: Hürriyet

SONRAKİ HABER