Koronavirüs aşısına ilk kim sahip olacak ve dağıtımı nasıl yapılacak?

Koronavirüs aşı çalışmaları hızla ilerliyor. Ancak bilim adamları koronavirüs aşısını bulmayı başarırsa dağıtımı için yeterli miktara kısa süre içinde ulaşmak hemen mümkün olmayacak.

Araştırma laboratuvarları ve ilaç şirketleri, etkili bir aşının gelişimi, test süreci ve üretimiyle ilgili düzenlemeleri yeniden belirliyor. Aşının küresel çapta dağıtımı için daha önce benzeri görülmemiş adımlar atılıyor. Ama aşıya sahip olma yarışışını zayıf ülkelerin göz ardı edilmesi pahasına zengin ülkelerin kazanacağına dair kaygılar da var.
 

120


Henüz çalışmalar devam etse de, etkili bir sonuç alınması durumunda bu aşıya önce kim sahip olacak? Ücreti ne kadar olacak? Ve yaşanan küresel kriz de göz önünde bulundurulduğunda, kimsenin geride kalmadığından emin olmak için ne gibi adımlar atılacak?

Salgın hastalıklarla mücadele için aşıların gelişimi, test süreci ve teslimatı genelde yıllar alan bir süreçtir. Bulunan aşının başarılı olacağının güvencesi de yoktur.

Bugüne dek yalnızca bir bulaşıcı hastalık tamamen yok edildi: Çiçek hastalığı. Bu hastalığın sonunu getiren mücadele de 200 yıl sürdü.
Diğer yaşadığımız, çocuk felci, tetanos, kızamık, kabakulak ve tüberküloz gibi hastalıkların ise aşıları var.
 
  

220

Koronavirüs aşısı ne zaman bulunur?

Covid-19'a karşı geliştirilmekte olan aşıların denemeleri binlerce gönüllünün katılımıyla devam ediyor.
Normalde araştırmasından teslimatına beş ila on yıl alan bir süreç aylara sığdırılmaya çalışılıyor. Aynı zamanda, yatırımcılar ve üreticiler etkili bir aşı üretimine hazırlık için milyarlarca doları riske atarken, üretim kapasitesi de artırılıyor.
Rusya, Sputnik-V aşısı denemelerinin hastalarda bağışıklık tepkisine dair işaretler verdiğini ve Ekim ayında kitlesel aşılama sürecine başlanacağını söyledi.
Çin de başarılı bir aşı geliştirdiğini ve askeri personeline uygulanacağını duyurdu. Ama her iki aşının üretim hızıyla ilgili kaygılar da gündeme getirildi.
İki aşı da Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO), üçüncü aşama klinik deneylere ulaşan aşılar listesinde yer almıyor. Bu aşama insanlar üzerinde geniş çaplı denemeleri kapsıyor.
Bu listede öne çıkan bazı aşı adaylarının bu yıl sonuna kadar onaylanması bekleniyor. Yine de, Dünya Sağlık Örgütü 2021'nin ortasında kadar Covid-19'a karşı yaygın aşılama süresinin başlamasını öngörmüyor.
 

320

Oxford Üniversitesi'nin aşı ruhsatına sahip İngiliz ilaç üreticisi AstraZenaca, küresel üretim kapasitesini artırıyor ve yalnızca Birleşik Krallık için 100 milyon doz tedarik etmeyi kabul etti.
Başarılı olması ve onaylanması durumunda küresel olarak da bu sayının 2 milyar olması bekleniyor. İngiltere'de bir gönüllüde olumsuz reaksiyon görüldüğü şüphesi üzerine klinik deneylere bu hafta ara verildi.
Pfizer ve BioNTech, Covid-19 programı kapsamında geliştirdikleri mRNA aşısına 1 milyar dolardan fazla yatırım yaptıklarını söylediler. Aşının en erken bu yıl Ekim ayına kadar düzenlemeye ilişkin onay almaya hazır hale gelmesi bekleniyor.

420