İki ülkeye haciz geldi! Gelirlerine el konuldu
Pfizer ile Polonya ve Romanya arasında Covid-19 aşıları nedeniyle başlayan milyarlarca dolarlık anlaşmazlık sıra dışı bir boyuta ulaştı. Yaklaşık 2,2 milyar dolarlık ödeme için açtığı davayı kazanan Pfizer, iki ülkenin hava sahasını kullanan hava yolu şirketlerinin ödediği ve Polonya ile Romanya'ya aktarılması gereken hava trafik gelirleri üzerinde haciz uygulamaya başladı. Anlaşmazlığın merkezinde sipariş edilen ancak teslim alınmayan 90 milyondan fazla doz aşı bulunuyor.
Pfizer'dan 2 Avrupa ülkesine dikkat çeken bir hamle geldi. Covid-19 döneminden kalan aşı anlaşmazlığında Polonya ve Romanya ile karşı karşıya gelen şirket, alacağını tahsil etmek için hava trafik gelirlerine yöneldi.
2,2 MİLYAR DOLARLIK AŞI ANLAŞMAZLIĞI
Pfizer, Polonya ve Romanya ile yürüttüğü hukuk mücadelesini kazandı. Anlaşmazlık, Covid-19 pandemisi sırasında sipariş edilen ancak daha sonra ihtiyaç kalmadığı gerekçesiyle alınmayan aşılardan kaynaklandı. Pfizer, henüz üretilmeyen milyarlarca dolarlık aşı siparişlerine ilişkin sözleşmelerin yerine getirilmesini istedi. Nisan ayında sonuçlanan hukuk mücadelesinde şirket lehine karar çıktı ve Polonya ile Romanya 90 milyondan fazla dozluk sözleşmelere bağlı kaldı. Pfizer'ın iki ülkeden tahsil etmeye çalıştığı toplam tutar ise yaklaşık 2,2 milyar dolar seviyesinde.
PFIZER PARAYI HAVA TRAFİK GELİRLERİNDEN ALIYOR
Kararın ardından şirket oldukça sıra dışı bir tahsilat yöntemine başvurdu. Pfizer, hava yolu şirketlerinin Polonya ve Romanya hava sahasını kullanırken ödediği ücretlerden bu ülkelere aktarılacak gelirler üzerinde haciz uygulama hakkı elde etti. Avrupa'daki hava trafik ücretleri önce Eurocontrol'e ödeniyor, ardından ilgili ülkelere aktarılıyor. Pfizer'ın girişimiyle bu para akışının bir bölümü haciz kapsamına girdi.
"AŞILARLA İLGİLİ DAVA DEVLET İLE PFIZER ARASINDA"
Uygulama hava seyrüsefer kurumlarının tepkisini çekti. Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı CEO'su Magdalena Jaworska-Mackowiak, haczedilen gelirlerin kurum bütçesinin yüzde 80'inden fazlasını oluşturduğunu belirtti. Jaworska-Mackowiak, yaşananlara şu sözlerle tepki gösterdi: "Havayolları bizim sunduğumuz hizmet için para ödüyor ve bizim paramız rehin alınıyor. Aşılarla ilgili dava devlet ile Pfizer arasında. Havacılıkla hiçbir ilgisi yok." Pfizer ise uygulamanın sözleşmenin yerine getirilmesini sağlamak açısından uygun ve ölçülü olduğunu savundu. Şirket, mahkeme kararının pandemi döneminde imzalanan sözleşmelerden doğan yükümlülüklerin önemini teyit ettiğini belirtti.
MİLYONLARCA DOZ AŞI ANLAŞMAZLIĞIN MERKEZİNDE
Avrupa Birliği, 2021 yılında Pfizer ve BioNTech ile yüz milyonlarca doz Covid-19 aşısı için anlaşma yaptı. Pandeminin etkisinin azalmasının ardından Avrupa ülkelerinin elinde ihtiyaç fazlası aşılar kaldı. Polonya ve Romanya fazla dozların ücretini karşılayamayacaklarını belirterek sözleşmelere karşı çıktı. Diğer ülkeler uzlaşmaya giderken Pfizer'ın bu iki ülkeyle hukuk mücadelesi devam etti. Wall Street Journal'ın aktardığına göre, 9 Ağustos'ta yürürlüğe giren yeni hukuki korumalar ise Polonya ve Romanya için daha önce konulan hacizleri kapsamıyor. İki ülke kararlara itiraz ederken temyiz duruşmaları ekim ve ocak aylarında yapılacak.
