EYT dışına kalanlara uyarı! Bir hata 10 yıl geç emekli edebilir

Emekli maaşları gündemdeki yerini korurken, EYT kapsamı dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyen vatandaşlar çözüm arayışını sürdürüyor. YouTube yayınında soruları yanıtlayan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, birebir görüşmelerden örnekler vererek sistemde en sık yapılan hatalara dikkat çekti.Erdursun, özellikle bilinçsiz doğum borçlanmaları ve uzun süre yanlış statüde prim ödenmesinin emeklilik sürecini zorlaştırdığını belirtti.BORÇLANMA YAPMADAN DA EMEKLİ OLABİLİR Erdursun’un paylaştığı örneklerden biri 1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışan oldu. Söz konusu kişinin; 4A kapsamında 2.863 gün Banka sandığına tabi 2.034 gün Toplamda ise 4.897 gün primi bulunuyor.Şirket ortağı olan ve aynı zamanda sigortalı çalışan kadın, 360 gün doğum borçlanması yapmış ancak bu borçlanmanın neden gerekli olduğunu net şekilde açıklayamamış.Erdursun’a göre bu kişi 58 yaşında, yani 2045 yılında emekli olacak. Önünde yaklaşık 19 yıl bulunduğunu belirten uzman isim, mevcut 4.897 günle doğum borçlanmasını ödemese bile emeklilik hakkı elde edebileceğini ifade etti.“25 YIL PRİM DEMEK DEĞİL” Erdursun, kamuoyunda sıkça karıştırılan “25 yıllık sigortalılık süresi” kavramına da açıklık getirdi. 25 yılın aralıksız prim ödemek anlamına gelmediğini vurgulayan Erdursun, bunun ilk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süreyi ifade ettiğini söyledi. 25 yıl boyunca kesintisiz prim ödemenin ise 9.000 güne karşılık geldiğini hatırlattı.BAĞKUR DETAYI KRİTİK Şirket ortaklığı bulunan sigortalılar için Bağkur statüsünün belirleyici olduğuna işaret eden Erdursun, son 2.520 günün 1.261 gününden fazlasının Bağkur kapsamında olması halinde emeklilik şartlarının 4A’dan çıkıp Bağkur’a döneceğini söyledi. Bunun da 9.000 gün prim şartı anlamına geldiğini vurguladı.Ayrıca şirket ortaklığı devam ettiği sürece yaş şartı gelmemiş olsa bile Bağkur primi ödenmeye devam edileceğini belirten Erdursun, 19 yıl boyunca Bağkur primi ödenmesinin hem gün sayısını hem de maliyeti ciddi şekilde artıracağını kaydetti.KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLERE MESAJ Kademeli emeklilik beklentilerine de değinen Erdursun, kısa vadede böyle bir düzenleme öngörmediğini dile getirdi. Olası bir değişiklikte EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılmasının beklenmemesi gerektiğini, ancak yaş sınırında sınırlı bir esneme olabileceğini ifade etti. 2006 sigorta girişli bir kişi için yaş şartı 50’li yaşlara çekilse bile emekliliğin yine uzun bir süre sonra mümkün olacağını söyledi.10 YILLIK FIRSAT NASIL KAÇTI? Bir diğer örnekte ise 1973 doğumlu bir erkek çalışanın durumu paylaşıldı. Bu kişinin ilk sigorta başlangıcı 11 Haziran 1990 olmasına rağmen bunu yıllarca bilmediği aktarıldı. 17 yaşında kısa süreli bir işte çalıştıktan sonra ayrılan sigortalı, başlangıç tarihini unutmuş ve ancak 2018 yılında e-Devlet üzerinden kontrol ettiğinde 1990 girişini fark etmiş.Bu başlangıca göre 47 yaşında ve 5.450 günle emekli olma hakkı bulunduğunu belirten Erdursun, primleri tamamlanmış olsaydı 2019 yılında emekli olabileceğini söyledi.Şu anda 2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için doğum borçlanması yapması halinde yaklaşık 507 bin TL ödemesi gerektiğini belirten Erdursun, iki yıl erken emeklilik için ödenecek bu tutarın, elde edilecek yaklaşık 480 bin TL’lik maaş avantajından daha yüksek olduğuna dikkat çekti.Bu nedenle doğum borçlanmasını önermediğini ifade eden Erdursun, 3.600 günü tamamlayarak son 1.261 günü 4A kapsamında planlamanın ve 58 yaşında emekli olmanın daha rasyonel bir tercih olacağını söyledi.BAĞKUR’DAN EMEKLİLİKTE MAAŞ FARKI Erdursun, 15 yıl tavandan SSK’lı çalıştıktan sonra 5 yıldır Bağkur primi ödeyen bir beyaz yakalı örneği üzerinden de uyarıda bulundu.Bu kişinin 20 yıl daha en düşük Bağkur primi ödemesi halinde ciddi maaş kaybı yaşayabileceğini ifade etti.Bağkur’dan en düşük primle emekli olanların maaşının, SSK’ya kıyasla yaklaşık yüzde 30–35 daha düşük olabileceğini belirten Erdursun, statü planlamasının hayati önem taşıdığını vurguladı.Uzman ismin en net uyarısı ise şu oldu: Sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor.Küçük görünen bir detayın 10-12 yıl geç emekliliğe neden olabileceği ifade ediliyor. Özellikle doğum borçlanmasının her durumda avantaj sağlamadığını hatırlatan Erdursun, karar vermeden önce detaylı hesaplama yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.