Assange'ın akıbeti ne olacak?

Dünya, ABD güçlerinin, Irak ve Afganistan'da çok sayıda siviliayrım gözetmeden öldürüp, bu katliamları gizlemesi ve mahkumlaraişkence etmesi gibi karanlık gerçekleri Wikileaks'in kurucusuJulian Assange sayesinde öğrendi. Washington yönetimi, bugerçekleri ortaya çıkardığı için Assange'ın İngiltere'den iadesiniistiyor.

İngiltere'nin başkenti Londra'da 7 yıldır yaşadığı EkvadorBüyükelçiliğinde dün gözaltına alındıktan sonra tutuklanan Assange,ABD'nin en çok peşinde olduğu isimler arasında yer alıyor.


ABD Adalet Bakanlığının dün açıkladığı iddianamede, Wikileakskurucusu, "ABD tarihindeki en büyük gizli bilgi sızdırmalarındanbirinde rol almakla" suçlandı.

İddianamede, Assange'ın Mart 2010'da Gizli İnternet ProtokolüAğı'na (SIPRNet) bağlı ABD Savunma Bakanlığı bilgisayarlarınınşifresini kırmak için Chelsea Manning'e yardım etme "komplosunda"yer aldığı belirtildi.


IRAK BELGELERİ

Wikileaks'in en çok dikkat çeken ifşalarından biri, aralarındateslim olanların da yer aldığı sivillerin katlinin gizlenmesi vemahkumlara işkence edilmesi gibi belgelerin yer aldığı 2010'dayayımlanan Irak dosyası oldu.

Bu dosyada, ABD ordusuna ait bir Apache helikopterden açılan ateşsonucu haber ajansı Reuters'ın 2 çalışanı dahil 15 kişininöldürülmesine ilişkin görüntüler öne çıktı.

Helikopterin kendi kamerası tarafından çekilen görüntülerde,mürettebatın gülerek ve küfürlü ifadeler kullanarak "vurmaya devamet, vurmaya devam et" dediği duyuldu.


Irak dosyasında, kontrol noktalarında sivillerin öldürülmesi,teslim olmak üzere bir askeri üsse gelen 2 kişinin helikopterlevurulması, ABD askerlerinin parmağını kestikleri bir mahkumu asitleyakmaları, bir mahkumun ABD askerlerinin gözleri önünde Irak askeritarafından infaz edilmesi gibi olayları gösteren belgeler de yeraldı.

Koalisyon ya da işgal sonrası beraber çalışılan Iraklı askerlerinyaptığı işkencelerle ilgili yasal işlem yapılmamasına ilişkintalimat, bu dosya sayesinde ortaya çıktı.

AFGANİSTAN BELGELERİ

Wikileaks, 2010'da Afganistan'daki savaşa ilişkin 90 binden fazlagizli belge ve raporu yayımladı. Afganistan'daki savaşın ne kadaryıkıcı olduğunu ortaya koyan belgelerde, ABD öncülüğündekikoalisyonun yüzlerce sivili öldürdüğü ve bunları gizlediği ortayaçıktı.

Sivillerin hayatını kaybettiği olaylar arasında ABD askerlerininotobüse ateş açıp 15 kişiyi katletmesi, Polonyalı askerlerin düğünübasıp aralarında hamile bir kadın ve çocuğunun da olduğu 5 kişiyiöldürmesi gösterildi.

CIA çalışanlarının kendilerinden kaçan bir adamı öldürmesi ancakdaha sonra bu adamın uyarıları duymayan sağır ve dilsiz biriolduğunun ortaya çıkması, 150 Taliban üyesinin öldürüldüğü iddiaedilen füze saldırısında aslında 300 sivilin katledilmesi, gizlibir özel kuvvet biriminin Taliban liderlerini mahkemeye çıkarmadanöldürmek için kurulması, ABD'nin giderek daha fazla bir şekildeNevada'dan kumanda edilen SİHA'lar kullanması ve bu saldırılardaçok sayıda sivilin ölmesi gibi bilgiler de yer aldı.



GUANTANAMO BELGELERİ

Wikileaks 2007'de, Guantanamo'da tutulan mahkumlarla ilgilenenaskerlerin el kitabı olan "Amerikan Ordusu Operasyon Prosedürü"nüyayımladı.

İnsan hakları grupları, mahkumların Kızıl Haç'a erişiminin 4haftaya kadar engellenebileceğini öğrenmelerinin ardındanendişelerini dile getirdi.



ASSANGE KİMDİR NEYİ SAVUNUYOR?

Aslen Avustralyalı bir bilgisayar programcısı olan Julian Assange,bütün dünyada internet aktivisti, WikiLeaks adlı internet sitesinineditörü ve basın sözcüsü olarak tanındı.

2006 yılında kurulan WikiLeaks sitesinin yönetim kurulunda yer alanAssange, birçok kez WikiLeaks'in kurucularından olmadığınıvurgulamıştı. Ancak, eski WikiLeaks çalışanları Assange'ın siteyeyüklenen belgelerde onay hakkının olduğunu söylüyor Ayrıca diğerbütün site çalışanları gibi Assange da site için ücretsiz vegönüllü olarak çalıştı.

Radikal bir şekilde ifade özgülüğünü ve şeffaflığı savunanAsssange, bilgiyi gizli tutmak sayesinde hükmünü sürdüren vehalkını temsil etmeyen yönetimlerin bu bilgilerinin ifşa edilmesigerektiğini savunuyor. Başta ABD olmak üzere birçok ülkeWikiLeaks'in gizli belgeleri ifşa ederek birçok kişinin güvenliğitehlikeye attığı suçlamasında bulunuyor.

NEDEN EKVADOR BÜYÜKELÇİLİĞİNE SIĞINDI?

ABD'de tarafından hakkında tutuklama kararı çıkacak iddialarıyla,Assange, 2012'den beri Londra'nın Knightsbridge semtindeki EkvadorBüyükelçiliği'nin bir odasında yaşıyor.

İsveç, Assange hakkında, 2010 yılında iki kadına cinsel tacizdebulunduğu iddiaları nedeniyle yakalama ve tutuklama kararıçıkartmıştı. Hakkındaki suçlamaları reddeden Assange, iddialarınWikiLeaks sızıntılarına kızan ABD'li yetkililerce uydurulduğunusavunmuştu.

Daha sonraki süreçte İngiliz mahkemesi Assange'ın İsveç'e iadesinekarar vermişti. Assange, hakkındaki iade kararının ardından İsveç'eiade edilmesi halinde ABD'ye gönderilme riski bulunduğu içinHaziran 2012'de Ekvador'un Londra Büyükelçiliğine sığındı.

İsveç mahkemesi, 2017'de Assange hakkındaki davaları düşürdü. ABDkarşıtı olan Ekvador'un eski lideri Rafael Correa, Assange'ınsiyasi iltica başvurusunu kabul etmiş ve vatandaşlık vermişti.Ancak yapılan seçimlerle Lenin Moreno'nun başa geçmesi, Ekvador ileAssange işbirliğinin sonu olarak yorumlandı.

EKVADOR NEDEN SIĞINMA HAKKINI SONLANDIRDI

Geçen yıl yapılan seçimle iktidara gelen Moreno'nun ABD'ye dahayakın olduğu biliniyor. Moreno hükümeti mart ayında Assange'ıninternetini kesmiş ve onu bir hükümlüden daha az hakla hücre hapsikoşullarına sokacak şekilde telefon görüşmesi yapmaktan veavukatları dışında ziyaretçi kabul etmekten yoksun bırakmıştı.Ekvador Dışişleri Bakanı Jose Valencia ise Assange'ın sonsuza kadarelçilikte kalmasının mümkün olmadığını söylemişti.

11 Nisan'da Ekvador, Assange'a verdiği sığınma hakkını kaldırdığınıaçıkladı, hemen ardından Assange'ın gözaltı haberi geldi.

Ekvador Devlet Başkanı Lenin Moreno, "Uluslararası sözleşmeleri vegünlük yaşam protokollerini defalarca ihlal ettiği" gerekçesiyleülkesinin, Assange'ın sığınma statüsünü geri çektiğinibelirtti.

Uluslararası hukuka göre, sığınma hakkı vermenin ya da geri almanınegemen bir ülkenin hakkı olduğunu kaydeden Moreno, "nezaketsiz veagresif tavırları ve bağlı olduğu kuruluştan ülkeye yönelikdüşmanca ve tehditkar söylemler" nedeniyle Assange'a verilensığınma hakkının sürdürülemeyeceğini ifade etti.

Diğer yandan, Assange'ın "işkence ya da ölüm cezasıylakarşılaşabileceği bir ülkeye gönderilmemesi konusunda İngiltere'dengaranti vermesini rica ettiğini" belirten Moreno, İngiltere'nin de"kendi kuralları doğrultusunda bunu onayladığını" bildirdi.

KAÇ YIL ALABİLİR?

ABD Adalet Bakanlığı, WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange'a,ABD'de WikiLeaks'e belge sızdırdığı için casusluktan 35 yıl hapiscezasına çarptırılan Chelsea Manning ile gizli anlaşma yapmasuçlaması yöneltti. Assange, hakkındaki suçlamadan mahkum olmasıhalinde 5 yıllık hapis cezasına çarptırılabilir. Ancak Assange'ınavukatları casusluk suçlamasıyla yüzleşebileceğinden korkuyor veidam cezasına çarptırılabileceği konusunda uyarıyor.

ABD Adalet Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Assange'ın"ABD tarihindeki en büyük gizli bilgi hırsızlığı" olayında rolaldığı belirtiliyor.

Açıklamada Assange'ın ABD'ye iade sürecinin Adalet Bakanlığınabağlı Uluslararası İlişkiler Ofisince yürütüleceği bilgisine yerveriliyor.



ABD'YE İADE EDİLECEK Mİ?

Westminster Ceza Mahkemesi, Assange'ın kefaletle serbest bırakılmaşartlarını ihlal ettiği gerekçesiyle tutuklanmasına karar verdi.Assange'ın 12 aya kadar hapis cezası alabileceği bildirildi.

Kimsenin yasaların üzerinde olmadığını vurgulayan İngiltereBaşbakanı Theresa May, mahkemenin tutuklama kararının öncesindeİngiliz parlamentosunda yaptığı konuşmada, "(Assange) EkvadorBüyükelçiliği'nde 7 yılın ardından kefaletle serbest bırakılmaşartlarını ihlal ettiği için gözaltına alındı. Ayrıca ABD'nin iadetalebiyle ilişkili olarak gözaltına alındı. Bu şu an mahkemehuzurundaki hukuki bir konu." ifadelerini kullandı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Twitter hesabından, "JulianAssange bir kahraman değil. Kimse kanunların üstünde de değil.Yıllarca gerçeklerden kaçtı. Assange'ın adalete hesap vermesininsağlanmasında gösterdikleri iş birliği için Ekvador'a ve BaşkanLenin Moreno'ya teşekkür ederim." paylaşımında bulunmuştu.

İngiltere'de ana muhalefet partisi lideri Jeremy Corbyn ise, "Irakve Afganistan'daki mezalimin delillerini ortaya çıkardığı içinJulian Assange'ın ABD'ye iade edilmek istenmesine, İngiliz hükümetikarşı çıkmalı." açıklamasını yaptı.

Assange'ın ABD'ye iadesine İngiliz yargısı karar verecek.İngiltere'nin üyesi olduğu Avrupa Konseyi, bir kişinin idamcezasıyla yargılanacağı bir ülkeye iade edilmesini yasaklıyor.Ancak Assange, idam cezasını gerektiren bir suçtan yargılanmıyor,ayrıca ABD'de idam cezasını kaldırıldığı birçok eyaletbulunuyor.


TRUMP NE DİYOR?

ABD Başkanı Donald Trump, başkanlık seçimleri kampanyası sırasında,"WikiLeaks'e aşığım" yorumu nedeniyle eleştirilerilmişti.

Assange'ın tutuklandığı gün bir gazeteci, Trump'e "WikiLeaks'i halaseviyor musunuz?" sorusunu yöneltti. Trump, soruya, "WikiLeakshakkında hiçbir şey bilmiyorum. Bu benim işim değil. Bununla AdaletBakanlığı ilgilenecek" yanıtını verdi.

2016 başkanlık seçimlerinden birkaç ay önce WikiLeaks, DemokratParti'nin sürücülerinden 20 bin elektronik postayıyayınlamıştı.

Bu belgeleri sızdırarak ABD seçimlerine karışmakla suçlananWikiLeaks kurucusu Assange, Hillary Clinton'ın ekibinin DemokratParti aday adayı Vermont Senatörü Bernie Sanders'ın aday olmamasıkonusunda çeşitli komplolara karıştığına ilişkin elektronikpostaları kamuoyuyla paylaşmıştı.