15 Şubat'ta başlıyor! Ev ve arsa satışında kritik detay: 200 bin ilan silinecek

Gayrimenkul sektöründe sahte ilanları engellemek, fahiş fiyat artışlarının önüne geçmek, satılan mülklerin gerçek değer üzerinden beyan edilmesini sağlayarak vergi kaybını azaltmak için 2026’da yeni düzenlemeler devreye giriyor.

MELTEM KARA / POSTA

Bunlardan ilki Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS), 15 Şubat’tan itibaren tüm gayrimenkulleri kapsayacak olması. 1 Şubat’ta ilan portallarının seçtiği 3 ilde pilot olarak başlayan sistem, 15 Şubat’ta ülke geneline yayılacak.

Böylece bugün ilan sitelerinde bulunan 1 milyon satılık gayrimenkul sayısının yüzde 20 kadar azalması bekleniyor. Yani yaklaşık 200 bin sahte ve mükerrer ilan silinecek.

İKİNCİ FAZ BAŞLADI

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM), gayrimenkul sektöründeki yeni uygulamaları değerlendirmek üzere toplantı düzenledi.

TÜGEM Başkanı Hakan Akdoğan, sahte ve yanıltıcı ilanlara karşı ilk adımın 1 Kasım 2023’te ‘kimlik doğrulaması’ ile atıldığını belirterek, “Bu ilk fazdı. İkinci fazda ise ilan doğrulama devreye girdi. Önce kiralık konut ve satılık işyerlerinde devreye alındı. Şimdi de satılık konut ilanı verilirken artık emlak işletmesi ile çalışan mülk sahibi, e-Devlet üzerinden ilgili işletmeye yetki verecek. Yetki verilmeden ilan girişi yapılmayacak” dedi.

TEK MÜLK TEK YETKİ

Mülk sahibinin e-Devlet’ten yetki vermesinin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Akdoğan, şunları söyledi: “Yasa gereği önce emlak ofisi ile yazılı bir yetkilendirme sözleşmesi yapılmalı. Bundan sonra ilanın yayınlanması için yetki e-Devlet’ten verilmeli. Sisteme, yetkilendirme sözleşmesinin de dahil edilmesini öneriyoruz.

Uygulamada bu yönde bir açık var. Eğer sözleşme olmadan, vatandaş e-Devlet’ten tek mülk için birkaç ofise yetki verirse bu defa mükerrer ilan kirliliği devam eder. Ayrıca vatandaş birden fazla ofise hizmet bedeli ödemek zorunda kalabilir. Bu nedenle ‘tek mülk, tek yetki’ diyoruz.”

'YÜZDE 20 AZALACAK'

TÜGEM Başkan Yardımcısı Mustafa Hakan Özelmacıklı ise ilan sitelerinde yaklaşık 1 milyon satılık gayrimenkul bulunduğunu belirterek, “Sistem, ülke genelinde 15 Şubat’ta devreye girecek. İlan sürelerinin 1 ay olduğunu dikkate alırsak, uygulamanın etkisini görmemiz için bir ay gerekli. Beklentimiz 15 Mart itibarıyla ilanların yüzde 20 azalacağı yönünde” dedi.

Özelmacıklı, EİDS ile taşınmaz kimlik numarasının da sisteme girileceğini ifade ederek, bunun satış bedeli beyan edilirken etkisinin olabileceğini söyledi. Ayrıca bu sistem sayesinde zamanla doğru değer haritalarının oluşabileceğini ifade etti.

'DEĞER BARIŞI'NA İHTİYAÇ VAR

Sektördeki bir diğer önemli gelişmenin 1 Mayıs itibarıyla devreye girmesi beklenen tapuda Güvenli Ödeme Sistemi olduğunu belirten Özelmacıklı, “Tapuda alıcı ve satıcı arasında ‘önce kim imza atacak, para önce mi gönderilecek’ karmaşası oluyordu. Ayrıca düşük değer göstermek için paranın bir kısmı bankadan gönderiliyor, bir kısmı elden veriliyordu. Bu da bir çok risk oluşturuyordu. Şimdi bunun önüne geçmek isteniliyor ancak önce bir değer barışına ihtiyaç var” diye konuştu.

Uzun yıllardır alım-satım işlemlerinde gerçek bedel yerine rayiç değerin gösterildiğini anlatan Özelmacıklı, şöyle konuştu: “Geçmişte düşük değerden gösteren vatandaş, evini 5 yıl içinde satarsa bugün çok ciddi değer artışı vergisi ödemek zorunda kalıyor. Bu nedenle bugün birçok satış işlemi yapılamıyor. Biz de diyoruz ki, gerçek beyan için tapu harcının düşürülmesinin yanında bir defaya mahsus yapılacak bir değer barışı ya da beyan affı gelmeli.” Özelmacıklı, emlak işletmesi hizmet bedelinin de bu sisteme dahil edilmesini önerdi.

2026 BEKLENTİSİ

Gayrimenkul sektörü temsilcileri 2026 yılına ilişkin beklentilerini de paylaştı. 2. el konut piyasasında fırsat fiyat döneminde olunduğunu belirten TÜGEM temsilcileri, “BDDK’nın ilk evini alacaklar için kredi imkanının esnetmesi, faizlerde yaşanan düşüş, altın başta olmak üzere farklı yatırım araçlarından sağlanan getiri gayrimenkule gelecek.

Talep artacak. Uzun süredir fiyatlardaki reel düşüş yerini reel getiriye bırakacak. Bu yıl enflasyonun 10 puan üzerinde fiyat artışı bekliyoruz” değerlendirmesini yaptı.